سير تكاملى انديشه‌هاى ادبى و فلسفى در اروپا چون فرهنگ و معارف ايران از عهد فتحعليشاه به‌بعد درنتيجه استقرار روابط سياسى و فرهنگى با اروپا ، تحت تأثير فرهنگ و تمدن غرب قرار گرفته است ، با رعايت كمال اختصار به سير تكاملى فرهنگ غرب اشاره مىكنيم . سير تكاملى فرهنگ فرانسه : فرهنگ و ادب فرانسه از قرن دهم به‌تدريج ترقى و پيشرفت نمود از 1120 تا 1270 ميلادى كه سال وفات سنلوئى است فعاليت فرهنگى سير صعودى داشت و تعدادى دانشگاه در پاريس و ديگر نقاط فرانسه تأسيس گرديد ، جنگهاى صد ساله از 1337 تا 1453 سبب انحطاط فرهنگ و ادبيّات در قرن چهاردهم و پانزدهم ميلادى شد ، تا اواسط قرن سيزدهم ادبيات فرانسه شامل نظم بود ولى پس از آن دوره ، نثر جاى نظم را گرفت . اشعار غنائى در قرون دوازدهم و سيزدهم رواج يافت . ادبيات منثور با آثار وقايع‌نگاران و تاريخ‌نويسان آغاز شد و تا قرن شانزدهم دوام يافت . در دورهء رنسانس مخصوصا در آغاز قرن شانزدهم دو واقعه مهم يعنى رنسانس و اصلاح دينى روى داد كه هردو در فرهنگ و ادبيات و انديشه‌هاى فلسفى و اجتماعى مردم ، آثارى عميق باقى گذاشت . نهضت رنسانس : اين نهضت ادبيات فرانسه را به جانب ادبيات ايتاليائى و كلاسيك متوجه كرد ، تأثير اين ادبيّات در اشعار « مارو » و در آثار « رابله » كه يكى از نوابغ عالم ادب بشمار مىرود مشهود است . نفوذ ادبيات ايتاليائى عكس العمل ايجاد كرد ، كه آثار « رونار » و گروه « پلنياد و مالرب » گواه بر آن است ، از نويسندگان معروف عصر رنسانس ميتوان « مونتنى » را